Boek
Nederlands

Het bittere kruid : een kleine kroniek

Marga Minco (auteur)
+1
Het bittere kruid : een kleine kroniek
×
Het bittere kruid : een kleine kroniek Het bittere kruid : een kleine kroniek

Het bittere kruid : een kleine kroniek

Titel
Het bittere kruid : een kleine kroniek
Auteur
Marga Minco
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 2019
89 p.
ISBN
9789035142152 (paperback)

Besprekingen

Hier gebeurt zoiets niet

Aan de vooravond van de viering van 75 jaar bevrijding bespreekt Onno Blom acht literaire boeken die het beeld van de Duitse bezetting in Nederland hebben bepaald. Vandaag: Het bittere kruid van Marga Minco.

In 1954 werd, uit protest tegen het voornemen van de regering om van 5 mei een 'gewone' herdenkingsdag te maken, de bundel Nationale snipperdag samengesteld. De uitgever, Bert Bakker, kreeg daartoe een gedicht opgestuurd van Bert Voeten - die in 1946 furore had gemaakt met zijn oorlogsdagboek Doortocht - en een kort verhaal van zijn vrouw Marga: 'De kampeerbekers'.

Bakker vond dat een geweldig verhaal en vroeg haar of ze er meer had, want hij wilde die graag uitgeven. Pas in het najaar van 1956 hadden zij weer contact. 'En toen kwam ze', herinnerde hij zich, 'bescheiden als ze is, op een morgen hier, met een héél klein pakje papiertjes en ze zei: 'Dit is het manuscript.' Ik zei: 'Maar lieve schat, daar kan ik niks mee beginnen, daar kan ik niet eens een brochure van maken. Dat wordt misschien 40 pagina's en dat kan ik als boek niet realiseren.''

Maar Minco was niet van plan om voor haar debuut meer te maken. De 23 verhaaltjes waren eindeloos geciseleerd,…Lees verder

Schrijven over iets, maar het toch niet letterlijk aanraken dat is de techniek die Marga Minco hanteert in haar bekroonde werk Het bittere kruid. Haar sobere -- typisch Noord-Nederlandse -- schrijfstijl biedt de lezer hoffelijk een weg om een afgrijselijke waarheid heen en confronteert ons op deze wijze wel heel ongebruikelijk met de holocaust, maar daarom zeker niet minder aangrijpend. Dit is een getuigenis waarbij men niet hoeft terug te vallen op een arsenaal van sentimenten en gruwelijke details. Het droge verhaal op zich volstaat om ons naar de keel te grijpen.

Het hoofdpersonage is een heel gewoon meisje met vriendjes en vriendinnetjes, een vader en een moeder. Dochter van joodse ouders zijnde, verschilt haar levensstijl slechts in kleine vormelijke opzichten van die van ieder ander Hollands meisje. Marga hoeft zich echt om niets zorgen te maken. Ze heeft een mooie kindertijd voor de boeg, ware het niet dat ze pech heeft kind te zijn in oorlogstijd en dat de deport…Lees verder
In de bekende novelle 'Het bittere kruid' schrijft Marga Minco (1920) over de Jodenvervolging tijdens de bezettingstijd. In korte hoofdstukken realiseert zij de sfeer van toenemende onzekerheid en angst. Zelfs als de bezetter toeslaat, blijft er nog een spoor van hoop om aan het lot te ontkomen. Met kleine middelen roept de schrijfster een sfeer op van dreiging, ongegronde hoop en verwachting, die precies weergeeft wat in die jaren in de harten van de vervolgden leefde. Achterin een verklarend woordenlijstje. In 2019 werd Marga Minco bekroond met de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Als een dystopie

 Als een dystopie.

Het antisemitisme kwam natuurlijk niet pas met de nazi's ons land binnenvallen in 1940, het was er al. Dat is het aangrijpendste in 'Het bittere kruid' (1957): hoe gewoon de mensen die opklimmende anti-Joodse maatregelen lijken te vinden. Marga Minco (1920) laat het tot je doordringen via ingehouden, sobere scènes. Haar verhaal opent in Breda waar de jonge vertelster en haar vader naar huis terugkeren na een korte evacuatie in het begin van de oorlog. Ze ontmoeten een buurman die zijn zorgen uitspreekt over de toekomst. Het is druk op straat, veel vreemde auto's en motoren. "Er passeerden ons nu geregeld soldaten van de bezettingstroepen. We liepen er gewoon langs. "'Zie je wel,' zei mijn vader, toen we al bijna thuis waren, 'ze doen ons niets.' En terwijl we voorbij het hekje van de buurman liepen, mompelde hij nog eens: 'Ze doen ons niets.'"

Die bezwering wordt al gelogenstraft in het volgende hoofdstuk waarin de vertelster terugdenkt aan kleine pesterijen van jaren…Lees verder

Over Marga Minco

Marga Minco, pseudoniem van Sara Voeten-Menco (Ginneken, 31 maart 1920), is een Nederlandse schrijfster van 'humoristische en absurdistische verhalen en suggestieve, sobere vertellingen'. Haar veel vertaalde oorlogskroniek Het bittere kruid (1957) is een klassieker uit de Europese literatuur over de Tweede Wereldoorlog. Voor haar gehele oeuvre ontving zij in 2005 de Constantijn Huygensprijs en in 2019 de P.C. Hooftprijs.

Minco wordt vooral bewonderd om haar zuivere en sobere taalgebruik. 'Haar proza,' aldus criticus Michiel Krielaars in 2015, 'leest bijna alsof het gisteren werd geschreven, zo helder en indringend is het, zo goed van sfeer en zo vol verdiepende waarnemingen.'

Biografie

Geboorte en afkomst

Marga Minco werd als Sara Menco op 31 maart 1920 in de Prins Hendrikstraat te Ginneken, bij Breda, geboren als derde kind van de vertegenwoordiger Salomon Menco…Lees verder op Wikipedia